Miejscowość Czorsztyn

Historia tej miejscowość jest z nierozerwalnie związana zamkiem na wzgórzu i powstała ona jako osada przygrodowa.
Według spisu z 1765r starostwo czorsztyńskie rozciągało się od przysiółka Huba (z 5 zagrodami), Maniowy, Ochotnicę, Tylmanową, Krościenko, Szczawnicę do Sromowiec Wyżnych i Niżnych włączając mniejsze wsie.
Folwarków starościńskich było cztery, w Maniowach, Hałuszowej, Krościenko oraz u stóp zamku.
W dawnych czasach główną częścią wsi Czorsztyn było tzw. Podzamcze powyżej dworu ,na południowym zboczu wzniesienia, a pomiędzy domami znajdowało się źródło z którego woda płynęła do dworskiej gorzelni. Na wschodnim krańcu znajdował się młodszy do Podzamcza przysiołek Podubocze.
W 1818 r. do zbudowań folwarku starościńskiego należały: dom mieszkalny, karczma z pokojami gościnnymi, browar, gorzelnia, 7 spichlerzy, 9 stodół, wozownia, 19 obór, 2 piwnice i studnia. Do włości czorsztyńskich należał jeszcze młyn oraz tartak z systemem kanałów u ujścia potoku Kluszkowieckiego.
Skrzyżowanie dróg w Czorsztynie przy ujściu potoku Kluszkowieckiego do Dunajca powstało po roku 1871, kiedy zbudowano drogę łącząca Nowy Targ ze Szczawnica przez przełęcz Snozka.
Miejsce to stało się następnie centrum Czorsztyna, powstało tam wiele domów wczasowych i budynki lokalnej administracji.

Nadzamcze, czyli miejsce w którym znajduje sie współczesny Czorsztyn, powstało ok. 1925 r. z inicjatywy Stanisława Drohojowskiego jako osiedle letniskowe. W okresie międzywojennym wybudowano tam kilka domów wczasowych i letniskowych.
Czorsztyn czasie okupacji był to ważnym punktem przerzutowym na Węgry.
Jak podaje Lesław Bochenek w przewodniku „Dolina Dunajca” w 1987 r Czorsztyn miał ok. 300 mieszkańców.
Do momentu wypełnienia woda zbiornika stal na skałce zwanej Halka, nad samym Dunajcem, pawilon zbudowany przez Drohojowskich, używany w ostatnich swoich latach jako kapliczka. Został on przeniesiony na teren powyżej zbiornika i znajduje się obecnie w pobliżu kościoła.
W tym czasie w Czorsztynie-Skrzyżowaniu istniały również: poczta, bank, stacja benzynowa, sklep obuwniczy i spożywczy, restauracja „Pieniny”, domy wypoczynkowe oraz otwarta „pijalnia piwa” przy domkach z beczek.

Obecnie do gminy Czorsztyn o powierzchni 6172ha naleza nastepujace miejscowosci: Huba, Maniowy, Mizerna, Kluszkowce, Sromowce Wyzne i Sromowce Nizne.
U stóp zamku, nad zalewem, znajduje się przystanie statków i gondoli  oraz wypożyczalnie sprzętu wodnego.